Wnioski z przeprowadzonej analizy SWOT wskazują na główne bariery rozwojowe Polski Wschodniej: peryferyjne położenie i niską dostępność, będącą efektem niewystarczającej sieci połączeń komunikacyjnych; niski stopień urbanizacji połączony z niską gęstością zaludnienia, niskimi dochodami mieszkańców, co jednoznacznie warunkuje istnienie w makroregionie słabego rynku zbytu i dodatkowo zagrożeniem  rozwoju w przyszłości jest emigracja młodych, najbardziej energicznych i najlepiej wykształconych mieszkańców. W badaniu uznano wysoką stopę bezrobocia i  poziom wykształcenia mieszkańców Polski Wschodniej za okoliczności, które mogą być uznawane za kryteria sprzyjające decyzjom przedsiębiorców o lokowaniu tu swoich inwestycji. Należy jednak zastrzec, że duża liczba osób gotowych podjąć pracę – z doświadczeniem często długotrwałego pozostawania bez pracy, bez szczególnych kwalifikacji, może nie sprostać w konkurowaniu o potencjalnych inwestorów. Mocniejszymi argumentami mogą się okazać specjalne strefy ekonomiczne, które znakomicie funkcjonują w makroregionie tworząc – wydaje się – trwałe środowisko gospodarcze: przedsiębiorstw, powiązań między nimi, rynku pracowników o specjalnych kwalifikacjach i doświadczeniu.

Niestety, przegląd słabych stron potencjału inwestycyjnego Polski Wschodniej wskazuje, że większość narzędzi do ich niwelowania należy do rządu, ewentualnie władz, odpowiedzialnych za rozwój regionalny. Nie oznacza to jednak bezradności władz lokalnych. W rozdziale trzecim przygotowanej analizy zakreślono obszary współpracy i rodzaje działań, dzięki którym gminy mogą podejmować – jak się wydaje z sukcesem – aktywność mającą wpływ na postrzeganie atrakcyjności inwestycyjnej makroregionu.

Obszary, w których współpracujące władze lokalne mogą wspierać progres ponadregionalny obszaru są w zasadzie nieograniczone. Różny może być charakter ich aktywności. I tak poprawienie dostępności transportowej makroregionu będzie funkcją inwestycji krajowych i regionalnych – w rozwój komunikacji lotniczej, dróg krajowych i szlaków kolejowych. W tym przypadku władze szczebla samorządowego powinny występować w charakterze organizatora i inicjatora połączeń komunikacji samochodowej i kolejowej, sprzyjającego rozwojowi turystyki, budującego szlaki turystyczne, sugerującego kierunki poruszania się.

Bez wątpienia dużą rolę do odegrania mają władze samorządowe szczebla podstawowego w zakresie rozwoju małej przedsiębiorczości, to w charakterze doradcy, organizatora spotkań z ekspertami, przedstawicielami uczelni, źródła informacji o możliwościach finansowego wsparcia rozwoju firm.

Bezdyskusyjnie wielką rolę, leżącą w zakresie kompetencji, mają władze gminne do odegrania w rozwoju kapitału ludzkiego, a w szczególności w edukacji, jako organy prowadzące szkolnictwo szczebla podstawowego i gimnazjalnego. Jakość wykształcenia na tych etapach może decydować o edukacji w całym życiu i jest to element budowania stałej przewagi konkurencyjnej (w przeciwieństwie np. do niskich oczekiwań płacowych pracowników, co może tylko na krótką metę i w ograniczonym zakresie stanowić magnes dla inwestycji). Jest to obszar, na którym warto podejmować współpracę między jednostkami, nie tylko dla wymiany doświadczeń w kształceniu podstawowych kompetencji, ale też w celu sięgania po dostępne dofinansowanie – na zajęcia dodatkowe (zarówno rozwijające, jak i kompensujące), na dodatkowe wyposażenie szkół itp.

Polska Wschodnia pozbawiona wielkich metropolii, stanowiących zazwyczaj centra rozwoju, dzięki którym następuje dyfuzja procesów rozwojowych na dalsze obszary, musi poszukiwać i konstruować swoje korytarze przenoszenia z ośrodków wzrostu – zarówno tych z obszaru makroregionu jak i spoza – bodźców rozwojowych, wiedzy, doświadczenia, praktyki, kontaktów z liderami. Funkcje te mogą pełnić lokalne i regionalne organizacje turystyczne, banki spółdzielcze, organizacje pozarządowe itp. Rolą władz samorządu lokalnego jest te podmioty zaktywizować. Naturalnym polem współdziałania jest promocja gmin, regionu i makroregionu.

W rozdziale trzecim przywołano zapisy „Strategii rozwoju Polski Wschodniej”, w których podkreślona jest konieczność zacieśniania współpracy wewnątrz Polski Wschodniej oraz stymulowanie podejmowania wspólnych przedsięwzięć.

Rozważania i rankingi dotyczące atrakcyjności inwestycyjnej regionów przywołują wprost pojęcia konkurencji, konkurencyjności, osiągania ponadprzeciętnych wyników, zapewniających przewagę nad konkurentami. Dziś, w dobie globalizacji, błyskawicznej zmiany zachowań, wynikającej choćby z postępu technicznego, utrzymanie przewagi konkurencyjnej jest procesem stałym, trudnym i bardzo kosztownym.

W tradycyjnym podejściu konkurencyjność zapewniały tanie surowce i siła robocza, dziś takie atuty trzeba traktować jako bardzo niestabilne. Obecnie zapewnienie przewagi wymaga większej aktywności, poszukiwania innowacyjnych rozwiązań, a nawet kreowania klientów i ich potrzeb. Dziś, w dobie Internetu, konkurencja nie zna barier. Dlatego w ślad za teoriami zarządzania przedsiębiorstwem warto unowocześnić, dostosować do współczesnych okoliczności, pojęcie współpracy w kontekście budowania konkurencyjności. Współpracować mogą różne podmioty: przedsiębiorstwa, organizacje społeczne, instytucje naukowe i  władze samorządowe. Dzięki współdziałaniu mogą neutralizować zagrożenia, wspierać dyfuzję wiedzy, zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu. Współcześnie o przewadze konkurencyjnej decyduje sieć takich powiązań. Dlatego współpraca gmin makroregionu i innych podmiotów jego obszaru buduje potencjał inwestycyjny Polski Wschodniej.[1]

 



[1] Renata Strzelecka, Perspektywa konkurencji, współpracy i koopetycji w sektorze firm deweloperskich
w Polsce, Wrocław 2012

 

Liczba odwiedzin strony